National Institute of the Republic of Serbia
ὅδε οἶκος, ὦ ἑταῖρε, μνημεῖον ἐστιν ζωῶν τῶν σοφῶν ἀνδρῶν, καὶ τῶν ἔργων αὐτῶν

Seminar for
RELATIVITY THEORY AND COSMOLOGICAL MODELS

PROGRAM

Plan rada Seminara za teoriju relativnosti i kosmološke modele za FEBRUAR 2024.

Ukoliko Ste već registrovani predavanje na daljinu možete pratiti na sledećem linku (nakon što se ulogujete):
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/QPYfBbqdhTF5spTAt
Registracija za učešće na seminaru je dostupna na sledećem linku:
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/asset/CyzPn2zriMsWWNzii
Neulogovani korisnici mogu pratiti predavanje na ovom linku (ali ne mogu postavljati pitanja оsim putem poruka):
https://miteam.mi.sanu.ac.rs/call/yujMwF3JyYqzw6Jth/2m0heDiyDRqBDFTDIItulzyPrdbs5PT8mt_WmgRpRgr

Sreda, 07.02.2024. u 12:00, Sala 301f, MI SANU, Kneza Mihaila 36 i Online
Miodrag Mateljevic, Matematicki fakultet, Univerzitet u Beogradu
LORENTZ TRANSFORMATION AND TIME DILATATION 2
We consider two inertial frames $S$ and $S'$ and suppose that frame $S'$ moves, for simplicity, in a single direction: the $x$-direction of frame $S$ with a constant velocity $v$ as measured in frame $S$.
Using homogenity of space and time we derive modified Lorentz Transformation (LT) between two inertial reference frames without using the second postulate of Einstein, i.e., we does not assume the invariant speed of light (in vacuum) under LT.
Roughly speaking we suppose: (H) Any clock which is at rest in its frame measures a small increment of time by some factor $s=s(v)$.
For $s=1$ we get the Galilean transformation of Newtonian physics, which assumes an absolute space and time. We also consider relation between absolute space and Special Relativity Theory, thereafter STR. As a corollary of relativity theory experimentally verified assumption is (TD): (H) holds with Lorentz factor $1/\gamma$.
It seems here that we need physical explanation for (TD).
We show that (TD) is equivalent with Postulate. The two-way speed is $c$ in any inertial frame.
Note that Postulate 3 is a weaker assumption than Einstein second postulate.
We can derive the corresponding (LT) and explain twin paradox.

Sreda, 21.02.2024. u 12:00, Sala 301f, MI SANU, Kneza Mihaila 36 i Online
Zoran Knežević, SANU
SUDARI ASTEROIDA SA ZEMLJOM
Čovečanstvu prete brojne opasnosti koje mogu da imaju katastrofalne posledice na globalnom nivou i izazovu značajno smanjenje, ako ne i potpuno uništenje humane populacije, ali i Zemljine biosfere. Jednu od tih opasnosti predstavlja i mogućnost sudara naše planete i nekog nebeskog tela, najčešće se pri tom imaju u vidu asteroidi koji mogu da dođu u neposrednu blizinu naše planete. U prvom delu predavanja pobliže ćemo se upoznati sa tim našim “opasnim susedima” i ukazaćemo na tragove sudara s njima koje nalazimo širom Sunčevog sistema, da bismo se zatim fokusirali na istorijske podatke i dokaze o ranijim sudarima asteroida sa Zemljom, ali i sa nekim nedavnim događajima te vrste, koji svedoče da je opasnost realna i stalno prisutna. U drugom delu ćemo se baviti pitanjem da li i šta činimo da bismo se zaštitili, ukazujući na konkretnom primeru da se radi o vrlo kompleksnom problemu. Na kraju ćemo razmotriti neke od predloženih odbrambenih strategija i detaljnije prikazati jedan nedavno izvršen uspešan test deflekcije asteroida, koji predstavlja jasan putokaz u kom pravcu u pogledu izbegavanja opasnosti od sudara sa nebeskim telima ima smisla i treba ići u neposrednoj budućnosti.

Sreda, 28.02.2024. u 12:00, Sala 301f, MI SANU, Kneza Mihaila 36 i Online
Milan S. Dimitrijević, Astronomska opservatorija u Beogradu
KVANTNA UPLETENOST: NOBELOVA NAGRADA ZA FIZIKU ZA 2022.
Nobelovu nagradu iz fizike za 2022. dobili su Alen Aspe, Džon F. Klauzer i Anton Cajlinger za eksperimente sa kvantnom upletenošću fotona, ustanovljavanje narušavanja Belovih nejednačina i pionirski rad na kvantnoj informatici. U predavanju će se prikazati put od klasične fizike, zasnovane na determinizmu, do kvantne mehanike koja ga je napustila i dovela do prvih eksperimenata sa teleportacijom i razvoja kvantne informatike.

Predavanja su namenjena sirokom krugu slusalaca, ukljucujuci studente redovnih i doktorskih studija. Seminar će se održavati po najavi: sredom u 12:00h, sala 301f Matematikog instituta SANU, III sprat, Knez Mihailova 36.

prof. dr Žarko Mijajlović
Rukovodilac seminara
Nikola Mutavdžić
Sekretar seminara

﻿